Όταν ακούει κανείς το όνομα του Stephen King, το μυαλό του πηγαίνει σχεδόν αυτόματα σε στοιχειωμένα σπίτια, τρομακτικούς κλόουν, και σκοτεινές μικρές πόλεις της Αμερικής. Με περισσότερα από πενήντα χρόνια συγγραφικής πορείας, εκατοντάδες εκατομμύρια αντίτυπα και αμέτρητες κινηματογραφικές μεταφορές, ο King έχει ταυτιστεί όσο λίγοι με το είδος του τρόμου.
Έτσι κι εγώ, είπα να δοκιμάσω κάτι διαφορετικό και να βουτήξω σε αυτό το genre, που καλά-καλά ούτε στην οθόνη δεν το αντέχω. Αγχώθηκα, δυσκολεύτηκα σε κάποια σημεία, αλλά τελικά με κέρδισε, και τώρα ψάχνω ήδη το επόμενο βιβλίο του που θα διαβάσω.
Ο Stephen King έχει γράψει πάνω από 60 μυθιστορήματα και εκατοντάδες διηγήματα, οπότε το να διαλέξεις τα “καλύτερα” είναι σχεδόν αδύνατο. Δε θα το επιχειρήσω λοιπόν, απλά θα αναφερθώ σε τρία βιβλία του που έχω ξεχωρίσει και θεωρώ τα πιο αντιπροσωπευτικά για το είδος τους.
Salem’s Lot (1975)
Το “Salem’s Lot” ήταν από τα πρώτα μεγάλα μυθιστορήματα του King και θεωρείται μέχρι σήμερα ένα από τα καλύτερα βιβλία του είδους του. Η ιδιοφυής σκέψη πίσω από το Salem’s Lot βρίσκεται στο πώς ο συγγραφέας παίρνει μια κλασική γοτθική φιγούρα, τους βρυκόλακες, και την ενσωματώνει σε μια μικρή, φαινομενικά αθώα αμερικανική πόλη.
Η υπόθεση μοιάζει απλή. Ένας συγγραφέας επιστρέφει στη μικρή πόλη όπου μεγάλωσε και σύντομα αρχίζουν να συμβαίνουν ανεξήγητα γεγονότα. Κάτοικοι εξαφανίζονται, κάποιοι πεθαίνουν και σταδιακά μια αόρατη απειλή εξαπλώνεται σε κάθε γειτονιά. Εκεί όμως που πραγματικά ξεχωρίζει το βιβλίο είναι στην ατμόσφαιρα του. Ο King αφιερώνει χρόνο για να γνωρίσουμε τους κατοίκους της πόλης, τα μυστικά και τις καθημερινές τους σχέσεις. Έτσι, όταν ο τρόμος αρχίζει να εξαπλώνεται, δεν αφορά απλώς κάποιους τυχαίους χαρακτήρες. Αφορά μια κοινότητα που βλέπει τον κόσμο της όπως τον ήξερε, να καταρρέει.
Το Salem’s Lot αποδεικνύει ότι το πόσο λίγο χρειάζεται ο King για να σε τρομάξει. Αρκεί μια άδεια αυλή, ένα ανοιχτό παράθυρο τη νύχτα, μια σιωπή που κρατάει λίγο παραπάνω απ’ όσο πρέπει. Ο τρόπος που καθυστερεί, και ουσιαστικά δεν κατονομάζει ποτέ ανοιχτά την απειλή, κάνει τον αναγνώστη να νιώθει ακόμα πιο αμήχανα.
Προσωπικά, ήταν το πρώτο βιβλίο του King που διάβασα, και ίσως γι’ αυτό βρίσκεται σε αυτή τη λίστα. Θυμάμαι να κοιτάω πάνω από τον ώμο μου διαβάζοντας το, σαν να περίμενα να δω κάτι. Αυτή η ανησυχία που μεγάλωνε μέσα μου όσο προχωρούσε η ιστορία, ήταν μια πρωτόγνωρη εμπειρία, και με έκανε να καταλάβω γιατί όλοι μιλούν για τον Stephen King.
It (1986)
Αν υπάρχει ένα βιβλίο που συνοψίζει όλη τη φιλοσοφία του Stephen King, νομίζω πως είναι το “Αυτό”.
Όλοι ξέρουν τον Pennywise, τον κλόουν που έγινε παγκόσμιο σύμβολο τρόμου. Όσο προχωρά η ιστορία όμως, καταλαβαίνεις πως ο Pennywise είναι απλώς το περιτύλιγμα. Το βιβλίο δεν είναι στην πραγματικότητα για ένα τέρας. Είναι για τη φιλία, την παιδική ηλικία, και το πώς οι φόβοι που κουβαλάμε μικροί μάς ακολουθούν και σαν ενήλικες, όσο κι αν προσπαθούμε για να τους ξεφύγουμε.
Ο King αποτυπώνει στην εντέλεια τη χαρά των καλοκαιρινών διακοπών, την αθωότητα, τις ανασφάλειες και την ανάγκη να ανήκεις κάπου. Κι όταν οι ήρωες μεγαλώνουν και επιστρέφουν στην πόλη τους μετά από δεκαετίες, συνειδητοποιούμε ότι η πραγματική μάχη δεν είναι απέναντι στο τέρας, αλλά απέναντι στις μνήμες και στα τραύματα που ποτέ δεν ξεπεράστηκαν.
Παρά τις περισσότερες από χίλιες σελίδες του, που ξετυλίγονται σε δύο τόμους στην ελληνική έκδοση, το βιβλίο δεν κουράζει όσο θα περίμενες. Μπορεί να μην έχω καταφέρει να δω ακόμα την ταινία από το φόβο μου, αλλά τουλάχιστον κατάφερα να το ζήσω όπως σκόπευε ο King.
Misery (1987)
Αν τα δύο προηγούμενα βιβλία βασίζονται σε τέρατα και υπερφυσικές δυνάμεις, το Misery σου αποδεικνύει ότι ο King δε χρειάζεται τίποτα από αυτά για να σε τρομάξει. Η ιστορία του συγγραφέα Πολ Σέλνταν, που ξυπνά τραυματισμένος στο σπίτι της “θαυμάστριας” του, Άννι Γουίλκς, μετά από αυτοκινητιστικό δυστύχημα, είναι ίσως το πιο κλειστοφοβικό και ψυχολογικά ασφυκτικό βιβλίο που έχει γράψει ο King.
Η δύναμη του Misery βρίσκεται ακριβώς στην απλότητα του. Δύο χαρακτήρες, ένα δωμάτιο, καμία διαφυγή. Ίσως περιέγραψα μόλις έναν από τους μεγαλύτερους εφιάλτες σου. Η Άννι Γουίλκς θεωρείται από πολλούς η πιο τρομακτική δημιουργία του King, όχι επειδή είναι κάποιο τέρας, αλλά επειδή θα μπορούσε κάλλιστα να υπάρχει στην πραγματικότητα. Το Misery λειτουργεί ως ένα σχόλιο πάνω στη σχέση συγγραφέα και αναγνώστη, στην εμμονή των θαυμαστών και στο τι σημαίνει να είσαι “όμηρος” της ίδιας σου της επιτυχίας.
Φυσικά υπάρχουν δεκάδες ακόμη σπουδαία βιβλία του King. Το “The Shining”, το “Pet Sematary”, το “The Green Mile” είναι μόνο μερικά, και σίγουρα είτε τα έχεις διαβάσει είτε έχεις δει τις κινηματογραφικές τους μεταφορές, που παραμένουν μέχρι και σήμερα αριστουργήματα.
Ο Stephen King έχει γράψει δεκάδες βιβλία και πιθανότατα κάθε αναγνώστης θα έφτιαχνε μια διαφορετική λίστα με τα αγαπημένα του. Αυτό είναι ίσως και το μεγαλύτερο του κατόρθωμα ως συγγραφέας. Δεν περιορίστηκε ποτέ σε ένα μόνο στιλ ούτε επαναπαύτηκε στο να επαναλάβει τις επιτυχίες του.
Ο King είναι αναμφίβολα ένας από εκείνους τους συγγραφείς που πιστεύω ότι όλοι μας αξίζει έστω να προσπαθήσουμε να διαβάσουμε, ακόμα κι αν ο τρόμος και τα σκοτεινά δωμάτια δεν είναι το… φόρτε μας. Είναι πάνω απ’ όλα ένας εξαιρετικός αφηγητής, κι αυτό είναι που κάνει τα βιβλία του να αντέχουν στο χρόνο. Δεν αρκείται στο να σε τρομάξει με κάτι φανταστικό. Σε κάνει να νοιάζεσαι, να μπαίνεις στον κόσμο του, και να ζεις την ιστορία μαζί με τους ήρωες του.
