Υπάρχει κάτι ιδιαίτερα γοητευτικό στις ιστορίες που διαδραματίζονται σε παλιά πανεπιστήμια. Ίσως είναι οι κλειστές παρέες φοιτητών, οι καθηγητές που μοιάζουν να γνωρίζουν περισσότερα απ’ όσα λένε, ή τα μυστικά που κρύβονται πίσω από την – κατά τα άλλα αξιοσέβαστη – εικόνα ενός ακαδημαϊκού ιδρύματος. Ίσως πάλι να φταίει το γεγονός ότι, σε αυτά τα βιβλία, μια φαινομενικά συνηθισμένη φοιτητική ζωή μπορεί πολύ εύκολα να καταλήξει σε μυστικές τελετουργίες, επικίνδυνες εμμονές, ή ακόμη και σε κάποιο φόνο.
Το dark academia συνδυάζει την αγάπη για τη λογοτεχνία και την τέχνη με τη σκοτεινή πλευρά της ανθρώπινης φύσης. Κι ενώ κάποτε το μυαλό μας πήγαινε κυρίως σε παρέες φοιτητών που μπλέκουν σε επικίνδυνες καταστάσεις, σήμερα συναντάμε όλο και περισσότερες ιστορίες που προσθέτουν στη συνταγή και το romance. Απ’ ό,τι φαίνεται, ένα σκοτεινό πανεπιστήμιο γεμάτο μυστικά γίνεται ακόμη πιο ενδιαφέρον όταν στην ιστορία μπαίνει ένας απογορευμένος έρωτας, ένας αυστηρός καθηγητής, ή δύο άνθρωποι που θα έπρεπε να μείνουν μακριά ο ένας από τον άλλον.
Τι είναι το dark academia;
Το dark academia έχει συνδεθεί τόσο έντονα με την αισθητική του, που μερικές φορές ξεχνάμε ότι δεν αρκούν μερικές παλιές βιβλιοθήκες και ένα επιβλητικό πανεπιστήμιο για να χαρακτηρίσουμε μια ιστορία με αυτόν τον όρο. Στον πυρήνα του βρίσκονται συνήθως η φιλοδοξία, ο ανταγωνισμός, η αναζήτηση της γνώσης και η ανάγκη να ανήκεις κάπου. Το ακαδημαϊκό περιβάλλον δε λειτουργεί μόνο ως ένα όμορφο σκηνικό, αλλά ως ένας κόσμος με τους δικούς του κανόνες, τις δικές του ιεραρχίες και, πολύ συχνά, τα δικά του μυστικά. Οι πρωταγωνιστές μπορεί να είναι εξαιρετικά ευφυείς, ταλαντούχοι και παθιασμένοι με αυτό που σπουδάζουν. Αυτό, βέβαια, δε σημαίνει ότι έχουν ηθική και σωστή κρίση.
Στο dark academia η γνώση δεν κάνει απαραίτητα τους ανθρώπους καλύτερους. Μερικές φορές τους δίνει απλώς περισσότερους τρόπους να δικαιολογήσουν τις χειρότερες αποφάσεις τους.
Γιατί μας αρέσει τόσο;
Υπάρχει κάτι δελεαστικό στην ατμόσφαιρα του dark academia. Τα παλιά κτίρια, οι ατελείωτοι διάδρομοι και οι βιβλιοθήκες, στις οποίες θα μπορούσες να περάσεις ολόκληρες μέρες, δημιουργούν έναν κόσμο στον οποίο είναι πολύ εύκολο να χαθείς. Αυτές οι ιστορίες μας φέρνουν κοντά σε χαρακτήρες που ζουν με μία ένταση σχεδόν υπερβολική. Παίρνουν τα πάντα πολύ σοβαρά, από τις σπουδές και τις φιλίες τους μέχρι τις προσωπικές τους αντιπαλότητες. Κάθε σχέση μοιάζει καθοριστική και κάθε αποτυχία με το τέλος του κόσμου.
Και όσο “τραβηγμένο” κι αν ακούγεται αυτό, ως αναγνώστες παρασυρόμαστε. Μπαίνουμε σε ένα μικρόκοσμο όπου ακόμη και οι πιο ασήμαντες λεπτομέρειες αποκτούν τεράστια σημασία. Μόνο που πίσω από όλη αυτή τη γοητεία υπάρχει συχνά κάτι πολύ λιγότερο ρομαντικό. Η αλαζονεία, η εμμονή με την τελειότητα και η ανάγκη για αποδοχή μπορούν να οδηγήσουν τους χαρακτήρες σε αποφάσεις που δύσκολα δικαιολογούνται. Το ιδιαίτερο είναι ότι συνήθως καταλαβαίνουμε πολύ νωρίτερα από τους ίδιους τους χαρακτήρες όταν τα πράγματα οδεύουν προς την καταστροφή.
Όταν το dark academia συναντά το romance
Μια από τις πιο ενδιαφέρουσες σύγχρονες εκδοχές του dark academia είναι ο συνδυασμός του με το romance και ιδιαίτερα με το dark romance. Το συγκεκριμένο σκηνικό προσφέρεται για τέτοιες ιστορίες. Το ακαδημαϊκό περιβάλλον έχει από μόνο του περιορισμούς, κανόνες και σχέσεις εξουσίας που μπορούν να κάνουν μια ερωτική ιστορία πολύ πιο περίπλοκη.
Ειδικά όταν μπαίνουν στην εξίσωση tropes όπως το forbidden romance, το enemies-to-lovers, και οι σχέσεις με έντονες ανισορροπίες εξουσίας, όπως αυτές ανάμεσα σε καθηγητές και φοιτήτριες. Πρόκειται για δυναμικές που στην πραγματική ζωή θα μας προβλημάτιζαν, αλλά στη μυθοπλασία αποτελούν μέρος της έντασης που αναζητούν αρκετοί αναγνώστες.
Στο dark academia romance, το περιβάλλον επηρεάζει πραγματικά τη σχέση. Οι πρωταγωνιστές δεν έχουν μόνο να αντιμετωπίσουν τα συναισθήματά τους, αλλά και τις συνέπειες που μπορεί να έχει η αποκάλυψή τους. Το ερώτημα δεν είναι απλώς αν θα καταλήξουν μαζί, αλλά και τι μπορεί να χάσουν αν το κάνουν. Το Nocticadia της Keri Lake είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα. Η απαγορευμένη έλξη συνυπάρχει με το μυστήριο και την αβεβαιότητα για τις προθέσεις των χαρακτήρων, κορυφώνοντας την αγωνία του αναγνώστη.
Ίσως γι’ αυτό το dark academia romance έχει αποκτήσει τόσο πιστό κοινό. Η αγάπη δεν έρχεται για να γεμίσει την πλοκή. Μπορεί να αποτελέσει το λόγο που τα πράγματα θα πάρουν ακόμη χειρότερη τροπή.
4 βιβλία για να μπεις στο dark academia mood
The Secret History, Donna Tartt
Αν υπάρχει ένα βιβλίο που έχει συνδεθεί όσο κανένα άλλο με το dark academia, αυτό είναι το The Secret History. Μια ομάδα φοιτητών κλασικών σπουδών, ένας χαρισματικός καθηγητής και ένας κλειστός κύκλος ανθρώπων που σταδιακά απομακρύνεται από κάθε έννοια φυσιολογικής ζωής.
Το ενδιαφέρον δε βρίσκεται μόνο στο έγκλημα γύρω από το οποίο περιστρέφεται η ιστορία, αλλά στον τρόπο που η Donna Tartt εξερευνά την εμμονή, την ελιτίστικη νοοτροπία και την επιθυμία να ανήκεις σε έναν “κόσμο” που μοιάζει απρόσιτος στους υπόλοιπους. Ακόμη κι όταν γνωρίζουμε πόσο άσχημα μπορούν να εξελιχθούν τα πράγματα, καταλαβαίνουμε γιατί ο Richard θέλει τόσο πολύ να γίνει μέρος του.
If We Were Villains, M. L. Rio
Αν το The Secret History εξερευνά την εμμονή με την κλασική παιδεία, το Αν ήμασταν οι κακοί μεταφέρει μια αντίστοιχη ένταση στον κόσμο του θεάτρου. Μια ομάδα φοιτητών που δοξάζει τον Shakespeare, φιλίες που δοκιμάζονται και ανταγωνισμοί που σταδιακά ξεφεύγουν από τη σκηνή, μπλέκουν την υποκριτική με την πραγματική ζωή.
Οι ζήλιες, οι αντιπαλότητες και τα συναισθήματα που δεν εκφράζονται ανοιχτά, δημιουργούν μια ένταση που δε σταματά όταν τελειώνει η παράσταση. Είναι μια ιστορία όπου το θέατρο δεν αποτελεί απλώς το αντικείμενο των σπουδών τους. Επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο βλέπουν τον εαυτό τους και τους άλλους.
Το Nocticadia είναι για όσους θέλουν το dark-academia ύφος με περισσότερο σκοτάδι και μια γερή δόση dark romance.
Ένα απομονωμένο πανεπιστημιακό περιβάλλον, μια πλοκή γεμάτη μυστήριο, και μια σχέση που κινείται σε ιδιαίτερα αμφιλεγόμενα όρια. Αυτό που μου αρέσει στον τρόπο με τον οποίο η Keri Lake συνδυάζει τα δύο στοιχεία είναι ότι το romance δεν επισκιάζει την υπόλοιπη ιστορία. Όσο κι αν θέλεις να δεις πώς θα εξελιχθεί η σχέση των πρωταγωνιστών, εξακολουθείς να ενδιαφέρεσαι εξίσου για όσα συμβαίνουν γύρω τους. Κι αυτό είναι που το κάνει ξεχωριστό. Το μυστήριο έχει αρκετό ενδιαφέρον ώστε να στέκεται και μόνο του, ενώ το romance προσθέτει τη δική του ένταση στην ιστορία.
Αν ψάχνεις dark academia vibes με μια γερή δόση urban fantasy, το Ninth House της Leigh Bardugo είναι από τις πιο ενδιαφέρουσες επιλογές.Η ιστορία μάς μεταφέρει στο Yale, όπου πίσω από την εικόνα ενός διάσημου πανεπιστημίου κρύβονται μυστικές εταιρείες, επικίνδυνες τελετουργίες και μια μορφή μαγείας που απέχει πολύ από οτιδήποτε παραμυθένιο.
Αυτό που κάνει το Ninth House να ξεχωρίζει είναι ότι δεν περιορίζεται στην αισθητική του dark academia. Χρησιμοποιεί τον ακαδημαϊκό κόσμο για να εξερευνήσει την εξουσία, τα προνόμια και το πόσο μακριά μπορούν να φτάσουν κάποιοι άνθρωποι όταν πιστεύουν ότι οι κανόνες δεν ισχύουν γι’ αυτούς. Εδώ η γνώση δεν είναι μόνο δύναμη, αλλά μπορεί να γίνει κάτι πολύ πιο επικίνδυνο, ειδικά όταν βρίσκεται στα χέρια των λάθος ανθρώπων.
Θα θέλαμε να ζήσουμε μια τέτοια ιστορία;
Μάλλον όχι. Κι ας μας αρέσει να φανταζόμαστε τον εαυτό μας να διαβάζει σε μια τεράστια παλιά βιβλιοθήκη, ενώ έξω βρέχει. Γιατί στα βιβλία αυτά η φοιτητική ζωή σπάνια περιορίζεται σε μαθήματα, εργασίες και εξεταστικές. Πάντα υπάρχει κάποια ύποπτη παρέα, ένα μυστικό που δεν έπρεπε να αποκαλυφθεί ή ένας άνθρωπος που θα ήταν προτιμότερο να μην είχαμε γνωρίσει.
Από την άλλη, ίσως αυτή να είναι και η γοητεία τους. Μπορούμε να παρακολουθούμε όλο το χάος από την ασφάλεια του καναπέ μας, χωρίς να χρειάζεται να πάρουμε μέρος. Και μεταξύ μας, όσο κι αν αγαπάμε το dark academia, τα μαθήματα και οι εξεταστικές ήταν ήδη αρκετά τραυματική εμπειρία. Μία μυστική cult μας έλειπε για να κάνει τα πράγματα χειρότερα.
