Καλώς ήρθατε πίσω στο εργοστάσιο συναισθημάτων και ταινιών της Pixar! Το στούντιο κινουμένων σχεδίων επαναπροσδιόρισε το περιεχόμενο των παιδικών ταινιών, και δημιούργησε τις πιο όμορφες ταινίες για μικρούς και μεγάλους. Η πραγματική αφήγηση, οι ήρωες, η πλοκή και η ικανότητα να δίνεται ψυχή σε ένα άψυχο CGI είναι μερικά αγαπημένα μας στοιχεία της.
Τα μυαλά που κουβαλάς! Inside out! (2015, 2024)
Αναρωτιέσαι τι γίνεται μέσα στο κεφάλι σου και ποιοι έχουν την κονσόλα των συναισθημάτων σου; Τότε η Ράϊλι σού ανοίγει τις πύλες του μυαλού της, για να σου δείξει τι πάρτι συναισθημάτων γίνεται μέσα εκεί. Το χειριστήριο το έχει η Χαρά, το πιο ευχάριστο συναίσθημα, και με την βοήθεια της δημιουργεί όμορφες αναμνήσεις. Ναι αλλά η ζωή δεν είναι μόνο όμορφες στιγμές…
Η ταινία είναι μια ωδή στην εκδήλωση συναισθημάτων, με βασικό μήνυμα ότι η χαρά διαδέχεται και από άλλα συναισθήματα, και όλα μαζί φέρουν μια ψυχική ηρεμία. Οι αλλαγές δεν είναι ευχάριστες για κανέναν μας, πόσο μάλλον όταν διανύουμε μια φάση προσαρμογής. Η ανθρώπινη ψυχολογία διακατέχεται από πολυπλοκότητα, και η ταινία αυτή την καθιστά αντιληπτή και για τον πιο μικρό θεατή.
Όσο μεγαλώνουμε και ωριμάζουμε τα συναισθήματα δεν είναι μονοδιάστατα, αλλά πιο σφαιρικά. Όλα τα συναισθήματα είναι απαραίτητα. Στην ταινία αυτή, όσο η Χαρά και να απομονώνει την Λύπη, γίνεται αντιληπτό ότι η Λύπη είναι περισσότερο απαραίτητη από ό,τι νομίζουμε. Χάρη στη Λύπη, η Ράϊλι ζητά βοήθεια και καταφεύγει στην αγκαλιά των γονιών της για να ξεσπάσει. Η ταινία σου λέει απλά «είναι οκ, να μην είσαι οκ» με μια περιπετειώδη αφήγηση.
Οφείλουμε να αποδεχτούμε τα συναισθήματα που συναντάμε. Η Λύπη μάς χτυπά καμπανάκι να ζητήσουμε βοήθεια, ο Φόβος μας προστατεύει και ο Θυμός είναι εκεί για να διεκδικήσουμε όσα μας αξίζουν. Εσένα ποιός έχει το χειριστήριο σήμερα;
Η αγαπημένη ταινία επιστρέφει με δεύτερο μέρος, όπου η Ράϊλι μπαίνει στην εφηβεία και συμπληρώνει με μερικά συναισθήματα όπως το άγχος, την βαρεμάρα και την ντροπή. Ο συμβολισμός του άγχους και των κρίσεων πανικού, δίνει μια απλή εξήγηση του τί ακριβώς συμβαίνει μέσα στο κεφάλι μας. Τόσο απλή, που ακόμα και ένα παιδί μπορεί να το κατανοήσει.
Η ταινία για την Día de los Muertos
Αναφέρομαι στη ταινία «Coco» που κυκλοφόρησε το 2017, σήμα κατατεθέν της ημέρας των νεκρών, που γιορτάζεται στο Μεξικό. Ο Μικέλ μεταφέρεται στον κόσμο των νεκρών, και αναζητά την προγιαγιά του, για να τον βοηθήσει να γυρίσει πίσω στο κόσμο των ζωντανών. Η ταινία μιλά για το «από πού προερχόμαστε», τις ρίζες, και τον θεσμό της οικογένειας. Δικαιωματικά κερδίζει ένα αριθμό βραβείων και το Όσκαρ της Καλύτερης ταινίας κινουμένων σχεδίων και Καλύτερου τραγουδιού.
Τα αγαπημένα πρόσωπα, που έχουν φύγει από την ζωή, υπάρχουν στη ψυχή μας και στις ιστορίες που αφηγούμαστε. Η μνήμη αυτών είναι καθήκον όλης της οικογένειας του, και συμβολίζει την αγάπη προς το πρόσωπο του. Το Coco μας θυμίζει ότι είμαστε το αποτέλεσμα των ανθρώπων που ήρθαν πριν από εμάς. Κάθε φορά που ψιθυρίζουμε το όνομα ενός παππού ή μιας γιαγιάς που δεν είναι πια εδώ, χτίζουμε μια γέφυρα, που ενώνει το παρελθόν με το μέλλον μας.
Η πρώτη ταινία Pixar με Αφροαμερικανό πρωταγωνιστή.
Αναφερόμαστε στη τζαζ ταινία “Soul” που έλαβε τρεις υποψηφιότητες στα Βραβεία Αμερικανικής Ακαδημίας Κινηματογράφου 2020, κερδίζοντας τις δύο. Ο Τζο είναι καθηγητής μουσικής σε σχολείο με ένα όνειρο-μια καριέρα στη τζαζ μουσική. Μια μέρα έρχεται η μεγάλη ευκαιρία, να παίξει μουσική δίπλα σε μία πετυχημένη καλλιτέχνιδα του τζαζ χώρου. Όμως, ένα ατύχημα τον στέλνει σε έναν διαφορετικό κόσμο, από αυτόν των ανθρώπων.
Είναι ο κόσμος, που φαίνεται να επισκεπτόμαστε πριν έρθουμε στη Γη, προκειμένου να ανακαλύψουμε την προσωπικότητα μας. Έδω ο Τζο θα συναντήσει την 22, μία ατίθαση ψυχή. Η 22 αρνείται πεισματικά να γεννηθεί γιατί θεωρεί τη ζωή στη Γη βαρετή και τρομακτική. Οι δυο τους ξεκινούν μια περιπέτεια για να επιστρέψει ο Joe στο σώμα του, ανακαλύπτοντας στην πορεία τι είναι αυτό που πραγματικά κάνει τη ζωή να αξίζει.
Για το τί μιλάς αυτή η ταινία; Προβάλει την υπαρξιακή κρίση, με μία τζαζ νότα. Όταν βγαίνεις από τον αυτόματο πιλότο της καθημερινότητας, σου γεννιούνται μερικά «γιατί;» Ο πρωταγωνιστής, πάσχει από αυτό που πολλοί ονομάζουμε “κρίση του σκοπού”. Πιστεύει ότι η ζωή του θα ξεκινήσει πραγματικά μόνο όταν πετύχει τον έναν και μοναδικό του στόχο: να πετύχει στην καριέρα του. Η ταινία μας λέει ότι η υπαρξιακή κρίση συχνά προέρχεται από τη λανθασμένη πεποίθηση ότι είμαστε “γεννημένοι για ένα μόνο πράγμα”.
Από την άλλη μεριά βλέπουμε την 22 που ξεκινά υπαρξιακά από το μηδέν. Κοιτάζει τη ζωή από μακριά και αναρωτιέται εάν αξίζει τον κόπο. Η δική της κρίση είναι η έλλειψη κινήτρου. Φοβάται ότι δεν είναι αρκετά καλή για να βρει το κίνητρο της. Η ταινία ανατρέπει την ιδέα του κινήτρου. Η σπίθα δεν κρύβεται στο ταλέντο, αλλά στη θέληση να ζήσεις.
Τέλος, οι χαμένες ψυχές είναι η πιο δυνατή οπτική αναπαράσταση της κατάθλιψης και της κρίσης στην ταινία. Οι χαμένες ψυχές είναι εκείνα τα πλάσματα που έχουν παγιδευτεί σε μια εμμονή (ακόμα και σε μια δουλειά ή ένα χόμπι), χάνοντας την επαφή με την πραγματικότητα. Δείχνει πώς η εμμονή μπορεί τελικά να μας αποκόψει από τη ζωή την ίδια.
Η απάντηση της ταινίας στην υπαρξιακή αγωνία: Η ζωή δεν είναι ένας προορισμός που πρέπει να φτάσεις, αλλά η ίδια η διαδρομή. Δεν έχει τόση σημασία να είσαι κάποιος, όσο η ευγνωμοσύνη του να υπάρχεις!
Στο στοιχείο τους (2023).
Η Pixar χρησιμοποιεί τα τέσσερα στοιχεία της φύσης, για να παρουσιάσει τις πιέσεις που δεχόμαστε από το περιβάλλον και τα κοινωνικά πρότυπα στη ταινία Elemental. Η Φλόγα είναι ένα φιλόδοξο κορίτσι-φωτιά, σε μία πόλη που μετανάστευσαν οι γονείς της. Προκειμένου να τούς τιμήσει για τις θυσίες τους, δέχεται να αναλάβει την επιχείρηση των γονιών της.
Μια στραβή μέρα στο μαγαζί της Φλόγας, θα την αναγκάσει να γνωρίσει τον Νηρέα, ένα αγόρι-νερό, βαθιά συναισθηματικό και εκδηλωτικό. Οι δυσκολίες θα τους φέρουν πάρα πολύ κοντά, παρότι η συνύπαρξη τους φαίνεται αδύνατη, λόγω της φύσης τους. Μήπως τελικά τα ετερώνυμα όντως έλκονται;
Το μάθημα εδώ ξεκινά με το «τι χρωστάω στους γονείς μου;». Η Φλόγα νιώθει ότι πρέπει να αναλάβει το μαγαζί του πατέρα της, όχι επειδή το θέλει, αλλά επειδή νιώθει να τούς χρωστάει. Ο καλύτερος τρόπος να τιμήσεις τους γονείς σου δεν είναι να ζήσεις τη ζωή που θέλουν εκείνοι, αλλά να γίνεις ευτυχισμένος με τις δικές σου επιλογές.
Το επόμενο μάθημα είναι πιο ρομαντικό και αποτελεί εξαίρεση στον κανόνα. Τα ετερώνυμα όχι απλά έλκονται, αλλά και αλληλοσυμπληρώνονται. Η σύνδεση με κάποιον “διαφορετικό” μας αναγκάζει να βγούμε από το comfort zone και η αλληλεπίδραση μαζί του, μας εξελίσσει. Η Φλόγα είναι πιο ήρεμη και να εκφράζει τα συναισθήματά της, όπως της μαθαίνει ο Νηρέας, ενώ ο ίδιος μαθαίνει από εκείνη για το πάθος και την αποφασιστικότητα. Κάτι ακόμα που μαθαίνουμε παρέα με την Φλόγα, είναι ότι ο θυμός πηγάζει και υποσυνείδητα όταν προσπαθείς να κάνεις κάτι που δεν θέλεις πραγματικά.
Τελευταίο αφήσαμε το σημαντικότερο μάθημα, που είναι η διαφορετικότητα και ο κοινωνικός περιορισμός. Η ταινία θίγει τα προκαθορισμένα πρότυπα. Η φωτιά είναι επικίνδυνη, και το νερό σβήνει την φλόγα. Όταν η Φλόγα μπαίνει στο μετρό, οι επιβάτες τραβιούνται μακριά της, δείχνοντας τον ενστικτώδη φόβο και την προκατάληψη.
Ο φόβος για το άγνωστο δημιουργεί τείχη ανάμεσα στους ανθρώπους. Oι κοινωνικές διακρίσεις δεν παρουσιάζονται ως μια απλή κόντρα χαρακτήρων, ολόκληρη η πόλη είναι χτισμένη με τρόπο που ευνοεί κάποιους και δυσκολεύει άλλους. H Φλόγα και η οικογένεια της μένουν στο «γκέτο», ενώ οι υδάτινοι φίλοι σε πιο εκλεπτυσμένα σπίτια.
Οι ταινίες αυτές επινοήθηκαν για να απλοποιήσουν κάποιες έννοιες και συναισθήματα σε μικρούς και μεγάλους. Συχνά, όσο μεγαλώνουμε, τα συναισθήματά μας γίνονται πιο σύνθετα, “θολά” και δύσκολα στην περιγραφή. Η Pixar παίρνει αυτά τα αφηρημένα μεγέθη και τους δίνει σχήμα, χρώμα και φωνή.
Τα λέμε στο επόμενο,
Yianlee_
