Ήξερες ότι περίπου το 35% των πρωτογενών μικροπλαστικών στους ωκεανούς προέρχεται από το πλύσιμο συνθετικών υφασμάτων; (aka τα fast fashion ρούχα). Έχεις ακουστά την βιώσιμη μόδα; Εάν όχι μείνε σε αυτό το άρθρο, και ας την δοκιμάσουμε μαζί. Spoiler alert: Ταιριάζει και σε εσένα και στον πλανήτη…
Το οικολογικό αποτύπωμα της «γρήγορης μόδας» (fast fashion) είναι συγκλονιστικό, καθώς το επιχειρηματικό μοντέλο βασίζεται στην ταχύτητα, τον μεγάλο όγκο παραγωγής και το χαμηλό κόστος. Ακούγεται αρκετά παραγωγικό και κερδοφόρο, αλλά αδιαφορεί για τις περιβαλλοντικές συνέπειες, και όχι μόνο.
Ας δούμε μερικά facts και αριθμούς της γρήγορης μόδας.
- Ο κλάδος της μόδα αυτής ρυπαίνει περισσότερο από όλες τις διεθνείς πτήσεις και τη ναυτιλία μαζί! Η χρήση ενέργειας από ορυκτά καύσιμα για την παραγωγή συνθετικών ινών (π.χ. ο γνωστός πολυεστέρας) είναι ένας από τους κυριότερους λόγους.
- Τα συνθετικά υφάσματα (πολυεστέρας, νάιλον) αποβάλλουν μικροΐνες πλαστικού σε κάθε πλύσιμο. Μαντέψτε που καταλήγουν όλα αυτά… Η βιομηχανία της μόδας θεωρείται η Νο.2 μεγαλύτερη πηγή ρύπανσης των υδάτων παγκοσμίως.
- Στις χωματερές, τα συνθετικά ρούχα μπορεί να χρειαστούν εκατοντάδες χρόνια για να αποσυντεθούν. Το ποσοστό των ρούχων που καταλήγει στους κάδους απορριμμάτων είναι 85% και μάλιστα με την ανακύκλωση τους να μην είσαι και τόσο εύκολη, ή φθηνή.
- Τα υλικά πολυεστέρας και νάιλον δεν είναι παρά πλαστικά παράγωγα του πετρελαίου. Η παραγωγή τους απαιτεί ενέργεια από ορυκτά καύσιμα και εξαρτάται άμεσα από την εξόρυξη πετρελαίου, έναν μη ανανεώσιμο πόρο.
- Το αποτύπωμα νερού για την παραγωγή ενός συνθετικού t-shirt είναι 2.700 λίτρα νερό. Το ίδιο προϊόν εάν παράγονταν από οργανικό βαμβάκι θα είχε αποτύπωμα λιγότερο από 500 λίτρα.
- Το νερό που χρησιμοποιείται για την παραγωγή fast fashion οδηγεί στη λειψυδρία. Οι εταιρείες fast fashion μεταφέρουν την παραγωγή τους σε χώρες με χαμηλό εργατικό κόστος, οι οποίες συχνά βρίσκονται σε κλιματικές ζώνες που αντιμετωπίζουν ήδη έλλειψη νερού (π.χ. περιοχές στην Ινδία, το Πακιστάν, το Ουζμπεκιστάν).
- Οι οργανισμοί προστασίας των δικαιωμάτων του παιδιού (όπως η UNICEF) τονίζουν ότι πάνω από 100 εκατομμύρια παιδιά επηρεάζονται παγκοσμίως από τη βιομηχανία ένδυσης και υπόδησης, είτε ως εργαζόμενοι είτε ως παιδιά εργαζομένων.
- Η παιδική εργασία είναι άμεσα συνδεδεμένη με τη φτώχεια. Σε πολλές αναπτυσσόμενες χώρες όπου παράγεται το μεγαλύτερο μέρος των ρούχων μας (π.χ. Μπαγκλαντές, Ινδία, Πακιστάν).
- Πολλές φορές, λόγω greenwashing οι εταιρείες ανακαλύπτουν περιπτώσεις παιδικής εργασίας μόνο μετά από δημοσιογραφικές έρευνες, και τότε τις παρουσιάζουν ως “μεμονωμένα περιστατικά” που διορθώθηκαν άμεσα, ισχυριζόμενοι ότι δεν θα ξανασυμβεί.
Αν και τα δεδομένα που είδαμε προκαλούν σοκ, η αλήθεια είναι ότι η βιομηχανία της μόδας δεν αλλάζει από μόνη της. Αλλάζει επειδή οι καταναλωτές -δηλαδή εμείς- αρχίζουμε να ρωτάμε “ποιος έφτιαξε τα ρούχα μου;” και “τι αποτύπωμα αφήνουν;”. Η δύναμη βρίσκεται στην επόμενη αγοραστική μας απόφαση!
Στη βιώσιμη μόδα, το ρούχο δεν “πεθαίνει” στα σκουπίδια. Σχεδιάζεται για να αντέχει, να επισκευάζεται, να επαναχρησιμοποιείται και στο τέλος να ανακυκλώνεται σωστά. Αυτή είναι η βάση της κυκλικής μόδας. Η μετάβαση σε μια βιώσιμη ντουλάπα δεν σημαίνει ότι πρέπει να σταματήσουμε να ντυνόμαστε όμορφα. Σημαίνει ότι σταματάμε να επιλέγουμε βάσει της στιγμιαίας μόδας και αρχίζουμε να χτίζουμε μια ντουλάπα με κομμάτια που έχουν αξία, διάρκεια και προσωπικό στυλ. Η βιώσιμη μόδα έχει την δική μας υπογραφή.
Ας βάλουμε την βιώσιμη μόδα στη καθημερινότητα μας. Τα βήματα είναι απλά και όλοι μπορούμε να τα εφαρμόσουμε!
Η βιώσιμη μόδα δεν απαιτεί να πετάξεις όλη σου τη ντουλάπα και να αγοράσεις ακριβά, αλλά να επικεντρωθείς στα «πράσινα» ρούχα. Στην πραγματικότητα, το πιο βιώσιμο ρούχο είναι αυτό που ήδη έχεις. Εάν το βαρέθηκες, μεταποίησε το, ή αντάλλαξε το. Πάντως, το παλιό τζιν που κάθεται φαρδύ στη μέση σου πλέον, μπορεί να διορθωθεί και να στενέψει, ή να του αλλάξεις στυλ με μερικά iron patches και μπαλώματα.
Η σωστή συντήρηση παρατείνει τη ζωή του ρούχου και μειώνει την ανάγκη για αντικατάσταση. Πλένε τα ρούχα σε χαμηλές θερμοκρασίες (στους 30°C) και απέφυγε το στεγνωτήριο (άκου εδώ! αν θες να κάνεις το πλύσιμο πιο φιλικό, προτίμησε οικολογικά απορρυπαντικά).
Η αγορά μεταχειρισμένων ρούχων (vintage shops ή online πλατφόρμες) είναι ο πιο αποτελεσματικός τρόπος για να μειώσεις τη ζήτηση για νέα παραγωγή. Επιπλέον, σου επιτρέπει να βρεις μοναδικά κομμάτια που δεν θα έχει κανείς άλλος! Είμαι σίγουρη χαζεύεις ώρες μέσα στο thrift shop, είναι το απόλυτο shopping therapy.
Και επειδή οι περισσότεροι είμαστε θύματα υπερκαταναλωτισμού, σου έχω ένα ακόμα tip! Πριν αγοράσεις οτιδήποτε, ρώτα τον εαυτό σου: «Θα το φορέσω τουλάχιστον 30 φορές;» Αν η απάντηση είναι όχι, τότε μάλλον πρόκειται για μια παρορμητική αγορά που θα καταλήξει να επιβαρύνει το περιβάλλον, και την ντουλάπα σου!
Τέλος, διάβασε τις ετικέτες. Απέφυγε τα “πλαστικά” υφάσματα όπως ο καθαρός πολυεστέρας, το νάιλον ή το ακρυλικό. Προτίμησε φυσικές ίνες (οργανικό βαμβάκι, λινό, κάνναβη) ή ανακυκλωμένα υλικά.
Η βιωσιμότητα δεν είναι διαγωνισμός μόδας. Δεν χρειάζεται να είσαι 100% οικολογικός για να έχεις αντίκτυπο. Το σημαντικό είναι να κάνουμε συνειδητές επιλογές.
Τα λέμε στο επόμενο,
Yianlee_
