Υπάρχει μια λεπτή γραμμή ανάμεσα στην αγάπη για το ζώο μας και στην πραγματική υπευθυνότητα απέναντί του. Πολλοί άνθρωποι αγαπούν βαθιά τα σκυλιά τους, τα φροντίζουν, τα ταΐζουν, τα αγκαλιάζουν, τα θεωρούν μέλη της οικογένειας. Όμως η αγάπη, όσο αληθινή κι αν είναι, δεν αρκεί πάντα. Γιατί ένα ζώο δεν χρειάζεται μόνο τρυφερότητα. Χρειάζεται καθοδήγηση, όρια, προστασία και έναν άνθρωπο που να αναλαμβάνει πλήρως την ευθύνη του.
Και αυτή η ευθύνη φαίνεται πιο καθαρά έξω από το σπίτι. Στον δρόμο, στο πάρκο, στην πλατεία, στην παραλία, στην αυλή μιας πολυκατοικίας. Εκεί όπου το δικό μας ζώο συναντά τα ζώα των άλλων, τους περαστικούς, τα παιδιά, τους ηλικιωμένους, τους ανθρώπους που μπορεί να φοβούνται, αλλά και τα σκυλιά που ίσως είναι αγχώδη, φοβικά, άρρωστα, σε εκπαίδευση ή απλώς δεν θέλουν επαφή.
Σύμφωνα με τον Ν. 4830/2021, ο ιδιοκτήτης σκύλου οφείλει στον περίπατο να κρατά τον σκύλο δεμένο με λουρί και σε μικρή απόσταση, ενώ πρέπει να λαμβάνει μέτρα ώστε ο σκύλος να μη βγαίνει ελεύθερα από την ιδιοκτησία του προς κοινόχρηστους χώρους ή ξένες ιδιοκτησίες. Η υποχρέωση αυτή δεν ισχύει μόνο μέσα σε ειδικά πάρκα ζώων.
Δεν είναι θέμα φόβου αλλά σεβασμού
Πολλές φορές ακούμε τη φράση: «Μη φοβάστε, δεν κάνει τίποτα». Είναι ίσως η πιο συνηθισμένη φράση που λέγεται από ιδιοκτήτες σκύλων που αφήνουν το ζώο τους χωρίς λουρί. Όμως το πρόβλημα δεν είναι αν ο σκύλος «κάνει» ή «δεν κάνει». Το πρόβλημα είναι ότι ο άλλος άνθρωπος ή το άλλο ζώο δεν το γνωρίζει αυτό!!
Ένας σκύλος μπορεί να είναι φιλικός, αλλά να πλησιάσει απότομα. Μπορεί να θέλει να παίξει, αλλά το άλλο σκυλί να τρομάξει. Μπορεί να τρέξει προς ένα παιδί και το παιδί να πανικοβληθεί. Μπορεί να πεταχτεί στον δρόμο, να προκαλέσει ατύχημα, να χαθεί ή να βρεθεί σε σύγκρουση με άλλο ζώο. Η πρόθεση δεν ακυρώνει το αποτέλεσμα!! Η πραγματική υπευθυνότητα δεν είναι να λέμε «τον ξέρω τον σκύλο μου». Είναι να καταλαβαίνουμε ότι δεν γνωρίζουμε τον σκύλο του άλλου, τον φόβο του άλλου, την κατάσταση του άλλου. Εκεί αρχίζει ο σεβασμός!!
Κάθε σκύλος και μία ιστορία
Δεν είναι όλα τα ζώα ίδια. Υπάρχουν μικρόσωμοι σκύλοι, μεγαλόσωμοι, κουτάβια, ηλικιωμένοι, σκύλοι διάσωσης, σκύλοι που έχουν περάσει κακοποίηση, σκύλοι που φοβούνται τις απότομες κινήσεις, σκύλοι που βρίσκονται σε θεραπεία ή εκπαίδευση. Υπάρχουν επίσης ζώα που δεν είναι κοινωνικά με άλλα ζώα, όχι επειδή είναι «κακά», αλλά επειδή έχουν τα δικά τους όρια.
Όταν αφήνουμε τον σκύλο μας να πλησιάζει ανεξέλεγκτα, βάζουμε τον άλλον ιδιοκτήτη σε δύσκολη θέση. Τον αναγκάζουμε να προστατεύσει το δικό του ζώο από μια επαφή που δεν ζήτησε. Και πολλές φορές, αν συμβεί ένταση, ο πιο προσεκτικός ιδιοκτήτης βρίσκεται τελικά να απολογείται, ενώ εκείνος που άφησε τον σκύλο του ελεύθερο θεωρεί ότι «απλώς ήθελε να παίξει». Όμως το παιχνίδι χρειάζεται συναίνεση. Και στον κόσμο των ζώων, όπως και στον κόσμο των ανθρώπων, ο χώρος του άλλου είναι ιερός.
Το λουρί ως τιμωρία;
Υπάρχει μια λανθασμένη αντίληψη ότι το λουρί στερεί την ελευθερία του σκύλου. Στην πραγματικότητα, όταν χρησιμοποιείται σωστά, το λουρί είναι μέσο προστασίας. Είναι η προέκταση της φροντίδας μας. Είναι ο τρόπος να του δείξουμε ότι μπορεί να εξερευνά τον κόσμο, αλλά με ασφάλεια.
Ένας σκύλος με λουρί δεν είναι λιγότερο χαρούμενος. Είναι πιο ασφαλής. Δεν κινδυνεύει να τρέξει στον δρόμο, να τρομάξει κάποιον, να φάει κάτι επικίνδυνο, να χαθεί ή να έρθει σε ανεπιθύμητη επαφή με άλλο ζώο. Το λουρί δεν ακυρώνει τη βόλτα. Την οργανώνει. Οι διεθνείς οδηγίες για την πρόληψη δαγκωμάτων τονίζουν ότι η κοινωνικοποίηση και η χρήση λουριού σε δημόσιους χώρους βοηθούν στην πρόληψη περιστατικών, ενώ σχεδόν 1 στους 5 ανθρώπους που δαγκώνονται από σκύλο χρειάζεται ιατρική φροντίδα.
Η ευθύνη δεν σταματά στο δικό μας ζώο
Το μεγάλο θέμα δεν είναι μόνο να προστατεύσουμε τον δικό μας σκύλο. Είναι να προστατεύσουμε και τον σκύλο του διπλανού μας. Να σεβαστούμε τον άνθρωπο που περπατά με προσοχή γιατί το ζώο του φοβάται. Να σεβαστούμε εκείνον που εκπαιδεύει έναν σκύλο με δυσκολίες. Να σεβαστούμε τον ηλικιωμένο που δεν μπορεί να αντιδράσει γρήγορα, το παιδί που μπορεί να τρομάξει, τον άνθρωπο που έχει φοβία.
Αυτό είναι το σημείο που συχνά ξεχνάμε. Δεν ζούμε μόνοι μας. Δεν κυκλοφορούμε σε έναν δημόσιο χώρο φτιαγμένο αποκλειστικά για εμάς και το ζώο μας. Ο δημόσιος χώρος είναι κοινός. Και όσο πιο πολύ αγαπάμε τα ζώα, τόσο περισσότερο οφείλουμε να κάνουμε τη συνύπαρξη ήρεμη, ασφαλή και πολιτισμένη. Η Ελληνική Αστυνομία υπενθυμίζει επίσης ότι ο ιδιοκτήτης πρέπει να τηρεί τους κανόνες ευζωίας, να μεριμνά για την κτηνιατρική περίθαλψη και να εξασφαλίζει κατάλληλες συνθήκες διαβίωσης, ενώ αρμόδιες αρχές μπορούν να ελέγχουν και να βεβαιώνουν παραβάσεις της σχετικής νομοθεσίας.
Η φιλοζωία φαίνεται στη συμπεριφορά
Φιλόζωος δεν είναι μόνο εκείνος που αγαπά το δικό του ζώο. Είναι εκείνος που σέβεται και τα άλλα ζώα. Εκείνος που δεν επιβάλλει την παρουσία του σκύλου του στους γύρω του. Εκείνος που καταλαβαίνει ότι η ελευθερία του δικού του ζώου δεν μπορεί να γίνεται άγχος, φόβος ή κίνδυνος για κάποιον άλλον. Η υπεύθυνη κηδεμονία δεν είναι αυστηρότητα. Είναι ωριμότητα. Είναι η σιωπηλή υπόσχεση ότι «σε αγαπώ αρκετά για να σε προστατεύω» και ταυτόχρονα «σέβομαι αρκετά τους άλλους για να μη σε αφήνω ανεξέλεγκτο».
Αν θέλουμε μια κοινωνία πιο φιλική προς τα ζώα, πρέπει πρώτα να γίνουμε εμείς πιο υπεύθυνοι απέναντί τους. Με λουρί όπου χρειάζεται. Με έλεγχο. Με εκπαίδευση. Με κατανόηση. Με σεβασμό στον χώρο, στον φόβο και στα όρια του άλλου. Γιατί στο τέλος, η βόλτα με τον σκύλο μας δεν είναι απλώς μια καθημερινή συνήθεια. Είναι μια μικρή δημόσια πράξη πολιτισμού. Και το λουρί που κρατάμε στο χέρι μας δεν κρατά μόνο τον σκύλο μας κοντά. Κρατά κοντά και την ευθύνη μας.
by Joan Lio!
