Ο Αύγουστος δεν είναι απλώς ένας μήνας του χρόνου μέσα στο καλοκαίρι αλλά μια ολόκληρη αίσθηση… Είναι η ζέστη που ανεβαίνει από το χώμα, η μυρωδιά του ξερού χόρτου, το αλάτι που μένει πάνω στο δέρμα μετά τη θάλασσα και τα ανοιχτά παράθυρα τα βράδια, όταν όλοι αναζητούν λίγη δροσιά. Είναι ο μήνας που η ελληνική φύση βρίσκεται ίσως στην πιο χαρακτηριστική
καλοκαιρινή της στιγμή.
Τον Αύγουστο όλα μοιάζουν πιο έντονα. Ο ήλιος, οι ήχοι, τα χρώματα, οι μυρωδιές, ακόμη και οι γεύσεις. Τα σταφύλια και τα σύκα ωριμάζουν, τα τζιτζίκια τραγουδούν ασταμάτητα κάτω από τον καυτό ήλιο, ενώ το απόγευμα το φως μαλακώνει και ο ουρανός γεμίζει χρώματα. Και όταν έρθει η νύχτα, οι γρύλοι και τα τριζόνια αναλαμβάνουν τη δική τους μουσική, αυτή που έχουμε συνδέσει τόσο βαθιά με τα ελληνικά καλοκαίρια.
Η γεύση του Αυγούστου: σταφύλια και ώριμα σύκα
Υπάρχουν γεύσεις που είναι άρρηκτα συνδεδεμένες με συγκεκριμένες εποχές. Για τον ελληνικό Αύγουστο, δύο από τις πιο χαρακτηριστικές είναι τα σταφύλια και τα σύκα.
Τα τσαμπιά αρχίζουν να βαραίνουν στα αμπέλια, γεμάτα ώριμες, γλυκές ρώγες. Πράσινα, χρυσαφένια, κόκκινα ή βαθιά μοβ, τα σταφύλια είναι από εκείνα τα φρούτα που κουβαλούν μέσα τους κάτι από την ίδια την ελληνική γη. Τρώγονται παγωμένα, μόλις βγουν από το ψυγείο, αλλά ακόμη καλύτερα όταν έχουν κοπεί πριν λίγο από το αμπέλι.
Δίπλα τους, τα σύκα είναι ίσως το πιο αυθεντικό φρούτο του ελληνικού Αυγούστου. Μια συκιά δίπλα σε έναν δρόμο, σε μια αυλή ή στην άκρη ενός χωραφιού είναι μια γνώριμη εικόνα σε πολλές περιοχές της Ελλάδας.
Το ώριμο σύκο δεν χρειάζεται τίποτε περισσότερο. Το κόβεις στη μέση και αποκαλύπτεται η ζουμερή, γλυκιά καρδιά του. Είναι μια γεύση γεμάτη ήλιο, χώμα και καλοκαίρι. Και κάπως έτσι, ένα απλό μπολ με φρούτα πάνω σε ένα ξύλινο τραπέζι μπορεί να γίνει μία από τις ομορφότερες εικόνες του Αυγούστου.
Τζιτζίκια, η χοροδία του καλοκαιριού
Αν υπάρχει ένας ήχος που μπορεί να περιγράψει μόνος του το ελληνικό καλοκαίρι, αυτός είναι το τραγούδι των τζιτζικιών. Από νωρίς το πρωί, μόλις ο ήλιος αρχίσει να δυναμώνει, ξεκινούν. Και όσο ανεβαίνει η θερμοκρασία, τόσο πιο έντονος γίνεται ο ήχος τους. Πάνω στα πεύκα, στις ελιές, στις χαρουπιές και στα δέντρα των αυλών, τα τζιτζίκια δημιουργούν μια ασταμάτητη καλοκαιρινή συναυλία.
Κάποιες ώρες σχεδόν σου παίρνουν τα αυτιά. Ειδικά το μεσημέρι, όταν η ζέστη είναι βαριά και οι δρόμοι αδειάζουν, το τραγούδι τους γίνεται ο κυρίαρχος ήχος του τοπίου. Κι όμως, κανείς δεν μπορεί πραγματικά να φανταστεί ένα ελληνικό καλοκαίρι χωρίς αυτά.
Ο ήχος των τζιτζικιών είναι συνδεδεμένος με την ξεγνοιασιά, τις διακοπές, τα μεσημέρια στη σκιά, τις αυλές των παππούδων, τα χωριά και τα νησιά. Ακόμη και όταν μας ενοχλούν με την έντασή τους, ξέρουμε πως αν ξαφνικά σταματούσαν, κάτι σημαντικό θα έλειπε.
Όταν ο ήλιος ετοιάζεται…
Ύστερα έρχεται εκείνη η πολυπόθητη στιγμή του Αυγούστου που η ημέρα αρχίζει να γλυκαίνει. Μετά από ώρες δυνατής ζέστης, ο ήλιος χαμηλώνει. Οι σκιές μεγαλώνουν, ο αέρας γίνεται λίγο πιο δροσερός και οι άνθρωποι βγαίνουν ξανά από τα σπίτια τους. Είναι η ώρα του απογευματινού μπάνιου, της βόλτας στο χωριό, του καφέ δίπλα στη θάλασσα ή ενός τραπεζιού που στρώνεται σιγά σιγά στην αυλή.
Το φως του Αυγούστου εκείνη την ώρα έχει κάτι ξεχωριστό. Γίνεται χρυσαφένιο και μαλακό, φωτίζοντας τα πάντα διαφορετικά. Τα λευκά σπίτια των νησιών αποκτούν ζεστές αποχρώσεις, τα βουνά βάφονται πορτοκαλί και η θάλασσα αντανακλά το φως σαν καθρέφτης.
Τα μαγευτικά ηλιοβασιλέματα του Αυγούστου
Λίγα πράγματα μπορούν να συγκριθούν με ένα αυγουστιάτικο ηλιοβασίλεμα στην Ελλάδα. Ο ουρανός γεμίζει πορτοκαλί, κόκκινες, χρυσαφένιες και ροζ αποχρώσεις.
Σε ένα νησί, ο ήλιος μοιάζει να βυθίζεται μέσα στη θάλασσα. Στην ηπειρωτική Ελλάδα εξαφανίζεται πίσω από λόφους και βουνά, αφήνοντας για αρκετή ώρα πίσω του ένα φως που μοιάζει σχεδόν ζωγραφισμένο.
Είναι ίσως μία από τις λίγες στιγμές της ημέρας που όλοι, έστω για λίγο, σταματούν. Κάποιος βγάζει μια φωτογραφία. Κάποιος άλλος απλώς κοιτάζει. Μερικοί συζητούν και άλλοι σιωπούν. Γιατί το αυγουστιάτικο ηλιοβασίλεμα δεν χρειάζεται πολλές λέξεις. Αρκεί να υπάρχεις εκεί και να το βλέπεις.
Τα δροσερά σούρουπα και η επιστροφή της ζωής
Όταν ο ήλιος χαθεί, ο Αύγουστος αλλάζει πρόσωπο. Το καυτό μεσημέρι δίνει τη θέση του σε ένα γλυκό, δροσερό σούρουπο. Τα σπίτια ανοίγουν τις πόρτες και τα παράθυρά τους. Οι αυλές γεμίζουν κόσμο, οι παραλιακοί δρόμοι ζωντανεύουν και οι μυρωδιές από ταβέρνες και ψησταριές απλώνονται στον αέρα.
Οι παρέες κάθονται έξω. Τα παιδιά παίζουν ακόμη στους δρόμους και στις πλατείες. Κάπου ακούγεται μουσική, κάπου αλλού τα ποτήρια γεμίζουν με κρασί. Αυτή είναι ίσως η πιο όμορφη ώρα μιας αυγουστιάτικης ημέρας. Όταν η ζέστη έχει φύγει αρκετά ώστε να μπορείς επιτέλους να αναπνεύσεις βαθιά και να απολαύσεις τον εξωτερικό χώρο.
Οι γρύλοι και τα τριζόνια παίρνουν τη σκυτάλη
Όταν σταματούν τα τζιτζίκια, δεν έρχεται πραγματικά ησυχία. Έρχεται η νυχτερινή μουσική του καλοκαιριού. Οι γρύλοι και τα τριζόνια ξεκινούν από τις αυλές, τους κήπους, τα χωράφια και τις άκρες των δρόμων. Οι ήχοι τους είναι πιο απαλοί, πιο ρυθμικοί και περισσότερο συνδεδεμένοι με τη νυχτερινή γαλήνη.
Ακούγονται μέσα από ανοιχτά παράθυρα και μπαλκονόπορτες, δίπλα σε ένα ποτήρι κρασί ή λίγο πριν από τον ύπνο. Ίσως να μην τους προσέχουμε πάντα συνειδητά. Αν όμως μια καλοκαιρινή νύχτα εξαφανίζονταν ξαφνικά όλοι αυτοί οι ήχοι, η σιωπή θα μας φαινόταν παράξενη. Γιατί γρύλοι, τριζόνια και τζιτζίκια δεν είναι απλώς έντομα της ελληνικής υπαίθρου. Είναι ένα αναπόσπαστο μέρος του ηχητικού τοπίου του καλοκαιριού.
Αυγουστιάτικες μικρές στιγμές
Ο Αύγουστος δεν είναι μόνο οι διακοπές, οι παραλίες και τα γεμάτα νησιά. Είναι κυρίως οι μικρές στιγμές. Ένα παγωμένο σταφύλι κάτω από τη σκιά. Ένα σύκο κομμένο κατευθείαν από το δέντρο. Ένα μεσημέρι όπου ακούγονται μόνο τα τζιτζίκια. Ένα απογευματινό μπάνιο όταν η θάλασσα έχει ηρεμήσει. Ένα ηλιοβασίλεμα που κάνει όλο τον ορίζοντα να κοκκινίζει.
Είναι ακόμη μια καρέκλα στην αυλή, ένα τραπέζι έξω μέχρι αργά, η μυρωδιά του γιασεμιού και η φωνή ενός γρύλου μέσα στη νύχτα. Όλα αυτά μαζί δημιουργούν εκείνη τη βαθιά αίσθηση που έχουμε συνδέσει με το ελληνικό καλοκαίρι.Ο μήνας που θα θέλαμε να κρατήσει λίγο περισσότερο. Ο Αύγουστος έχει όμως και μια μικρή μελαγχολία.
Ίσως επειδή κάπου μέσα μας γνωρίζουμε ότι το καλοκαίρι έχει ήδη αρχίσει να βαδίζει προς το τέλος του. Οι ημέρες μικραίνουν σιγά σιγά και προς το τέλος του μήνα κάποια βράδια ο αέρας γίνεται λίγο πιο δροσερός. Γι’ αυτό και κάθε αυγουστιάτικη στιγμή μοιάζει να αποκτά μεγαλύτερη αξία. Θέλεις να κρατήσεις λίγο περισσότερο το ηλιοβασίλεμα, λίγο περισσότερο τη βραδινή βόλτα, λίγο περισσότερο τον ήχο από τα τριζόνια.
Γιατί τελικά το καλοκαίρι στην Ελλάδα δεν είναι μόνο μια εποχή που βλέπεις. Είναι μια εποχή που ακούς, μυρίζεις, γεύεσαι και αισθάνεσαι. Και ίσως γι’ αυτό, ακόμη και μέσα στον χειμώνα, αρκεί καμιά φορά η ανάμνηση ενός τζιτζικιού, ενός ώριμου σύκου ή ενός κατακόκκινου ηλιοβασιλέματος για να μας ταξιδέψει ξανά, έστω για λίγο, στην καρδιά του ελληνικού Αυγούστου.
by Loan Lio
