Οι καλοκαιρινές διακοπές είναι μια μοναδική ευκαιρία να έρθουμε πιο κοντά στη φύση και να γνωρίσουμε την πλούσια πανίδα της Ελλάδας. Από τις αμμώδεις παραλίες και τους υγροτόπους μέχρι τα βουνά και τα δάση, η χώρα μας φιλοξενεί εκατοντάδες είδη ζώων που αποτελούν αναπόσπαστο μέρος των φυσικών οικοσυστημάτων. Ωστόσο, η παρουσία μας σε αυτούς τους χώρους συνοδεύεται και από μια ευθύνη: να προστατεύουμε την άγρια ζωή και να σεβόμαστε το φυσικό της περιβάλλον. Με απλές αλλά ουσιαστικές κινήσεις, μπορούμε να απολαύσουμε τις διακοπές μας χωρίς να διαταράξουμε την ισορροπία της φύσης.
Θαλάσσιες χελώνες
Κάθε καλοκαίρι, σε αρκετές ελληνικές παραλίες, οι θαλάσσιες χελώνες βγαίνουν στην ακτή για να γεννήσουν τα αυγά τους. Οι αμμώδεις παραλίες αποτελούν ζωτικό χώρο αναπαραγωγής και χρειάζονται ιδιαίτερη προστασία.
Αν συναντήσετε φωλιές που έχουν σημανθεί από αρμόδιους φορείς, μην τις πλησιάζετε και μην μετακινείτε τις προστατευτικές σημάνσεις. Αποφύγετε επίσης να τοποθετείτε ομπρέλες ή ξαπλώστρες πάνω στις φωλιές και περιορίστε τη χρήση έντονου φωτισμού τις βραδινές ώρες, καθώς μπορεί να αποπροσανατολίσει τα νεογέννητα χελωνάκια όταν κατευθύνονται προς τη θάλασσα.
Θαλάσσια πανίδα
Σε πολλές περιοχές της Ελλάδας είναι πιθανό να δείτε δελφίνια να κολυμπούν κοντά σε σκάφη ή στις ακτές. Αν και η εικόνα είναι εντυπωσιακή, είναι σημαντικό να μην επιχειρήσετε να τα πλησιάσετε υπερβολικά ή να τα ταΐσετε. Τα δελφίνια είναι άγρια ζώα και η φυσική τους συμπεριφορά δεν πρέπει να επηρεάζεται από την ανθρώπινη παρουσία. Η καλύτερη επιλογή είναι να τα παρατηρείτε ήρεμα και από ασφαλή απόσταση.
Ο λαγοκέφαλος είναι ένα ψάρι που έχει τραβήξει τα φώτα της δημοσιότητας τους τελευταίους μήνες, καθώς κάνει όλο και πιο συχνά την εμφάνισή του στις ελληνικές θάλασσες. Όσο τον αφήνουμε ήσυχο, δεν αποτελεί κίνδυνο για τον άνθρωπο! Χρειάζεται όμως προσοχή, γιατί μπορεί να γίνει επικίνδυνος αν προσπαθήσουμε να τον πιάσουμε ή να τον ενοχλήσουμε. Γι’ αυτό, όταν τον συναντάμε στις διακοπές μας, τον παρατηρούμε από απόσταση, δεν τον αγγίζουμε και δεν τον πειράζουμε. Ο σεβασμός στη θαλάσσια ζωή είναι ο καλύτερος τρόπος για να απολαμβάνουμε τη θάλασσα με ασφάλεια.
Πουλιά και υγρότοποι
Οι υγρότοποι της Ελλάδας φιλοξενούν ερωδιούς, φλαμίνγκο και δεκάδες ακόμη είδη πουλιών. Αυτές οι περιοχές αποτελούν σημαντικούς σταθμούς για τη μετανάστευση και την αναπαραγωγή τους.
Κατά την επίσκεψή σας, αποφύγετε τις δυνατές φωνές, τη χρήση drones χωρίς άδεια και οποιαδήποτε ενέργεια μπορεί να προκαλέσει αναστάτωση στα πουλιά. Αν θέλετε να τα φωτογραφίσετε, χρησιμοποιήστε τηλεφακό αντί να πλησιάζετε τις φωλιές ή τα σημεία όπου τρέφονται.
Μικρά ζώα
Σκαντζόχοιροι, χελώνες ξηράς, σαύρες, πεταλούδες και πολλά ακόμη μικρά ζώα αποτελούν μέρος της ελληνικής πανίδας. Αν τα συναντήσετε σε μονοπάτια ή αγροτικές περιοχές, παρατηρήστε τα χωρίς να τα αγγίζετε ή να προσπαθείτε να τα μεταφέρετε.
Ακόμη κι αν φαίνονται ήρεμα ή εξοικειωμένα με την ανθρώπινη παρουσία, παραμένουν άγρια ζώα και πρέπει να συνεχίσουν τη ζωή τους χωρίς παρεμβάσεις.
Μην ταΐζετε τα άγρια ζώα
Πολλοί ταξιδιώτες θεωρούν ότι ταΐζοντας ένα άγριο ζώο το βοηθούν. Στην πραγματικότητα, αυτό μπορεί να του δημιουργήσει προβλήματα στις διατροφικές ανάγκες ενός ζώου. Η ανθρώπινη τροφή δεν καλύπτει τις ανάγκες του και συχνά αλλάζει τη φυσική του συμπεριφορά, κάνοντάς το εξαρτημένο από την παρουσία ανθρώπων.
Το καλύτερο που μπορούμε να κάνουμε είναι να αφήσουμε κάθε ζώο να αναζητήσει μόνο του την τροφή που χρειάζεται στο φυσικό του περιβάλλον.
Για τους ορεινούς επισκέπτες
Οι διακοπές στη φύση δεν περιορίζονται μόνο στις παραλίες. Για όσους επιλέγουν ορεινούς προορισμούς, μια συνάντηση με την άγρια ζωή είναι μια ξεχωριστή εμπειρία, που όμως χρειάζεται σεβασμό και προσοχή. Αν κατά τη διάρκεια μιας πεζοπορίας ή μιας εξόρμησης συναντήσουμε αρκούδα, παραμένουμε ψύχραιμοι και κρατάμε ασφαλή απόσταση. Δεν τρέχουμε, δεν την πλησιάζουμε και δεν προσπαθούμε να την ταΐσουμε ή να τη φωτογραφίσουμε από κοντά. Αν δεν μας έχει αντιληφθεί, απομακρυνόμαστε ήρεμα προς την αντίθετη κατεύθυνση.
Αν μας έχει ήδη δει, μιλάμε ήρεμα, αποφεύγουμε τις απότομες κινήσεις και της δίνουμε τον απαραίτητο χώρο για να απομακρυνθεί. Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν υπάρχει μικρό αρκουδάκι, καθώς η μητέρα πιθανότατα βρίσκεται κοντά. Η καλύτερη στάση απέναντι σε ένα άγριο ζώο είναι να το παρατηρούμε από απόσταση και να μην παρεμβαίνουμε στη φυσική του συμπεριφορά.
Που μπορούμε να απευθυνθούμε αν βρούμε ένα άγριο ζώο σε ανάγκη;
Αν εντοπίσουμε ένα τραυματισμένο, άρρωστο ή εξαντλημένο άγριο ζώο, είναι σημαντικό να μην επιχειρήσουμε να το χειριστούμε ή να το μετακινήσουμε χωρίς οδηγίες από ειδικούς. Μπορούμε να επικοινωνήσουμε με τους αρμόδιους φορείς, ανάλογα με το είδος του ζώου:
- ΑΝΙΜΑ – για πουλιά, ερπετά και μικρά θηλαστικά: 210 951 0075 / 697 266 4675. (ΑΝΙΜΑ)
- MOm – για περιστατικά που αφορούν μεσογειακές φώκιες: 210 522 2888. (ΑΝΙΜΑ)
- ΑΡΧΕΛΩΝ – για τραυματισμένες ή νεκρές θαλάσσιες χελώνες και περιστατικά με φωλιές: 210 894 4444 / 694 151 1511. (Δήμος Ρεθύμνου)
- ΑΡΙΩΝ – για δελφίνια, φάλαινες και άλλα θαλάσσια θηλαστικά: 694 564 4994 / 693 131 9931. (Arion)
- ΑΡΚΤΟΥΡΟΣ – για αρκούδες, λύκους και επείγοντα περιστατικά άγριας ζωής: 23860 41500 / 6957 834668. (Arcturos)
Προσοχή στα κατοικίδια
Αν ταξιδεύετε με τον σκύλο ή τη γάτα σας, φροντίστε να τα έχετε υπό έλεγχο όταν βρίσκεστε σε περιοχές με άγρια ζωή. Ένα κατοικίδιο που κυκλοφορεί ελεύθερο μπορεί, χωρίς πρόθεση, να τρομάξει πουλιά, να καταστρέψει φωλιές ή να κυνηγήσει μικρά ζώα.
Με λουρί όπου χρειάζεται και υπεύθυνη επίβλεψη, μπορείτε να απολαύσετε τη φύση χωρίς να επηρεάσετε το οικοσύστημα.
Αφήστε τη φύση όπως τη βρήκατε
Όταν επισκέπτεστε μια παραλία, ένα δάσος ή ένα μονοπάτι, αποφύγετε να συλλέγετε κοχύλια, φωλιές, πέτρες ή φυτά από προστατευόμενες περιοχές. Αυτά τα στοιχεία αποτελούν μέρος του οικοσυστήματος και συχνά εξυπηρετούν σημαντικές λειτουργίες για άλλα είδη. Άλλωστε, η πιο όμορφη ανάμνηση από ένα ταξίδι είναι οι εμπειρίες και οι φωτογραφίες, όχι η απομάκρυνση κομματιών της φύσης από το φυσικό τους περιβάλλον, σωστά;
Ο τουρισμός μπορεί να προστατεύσει τη φύση
Όλο και περισσότεροι ταξιδιώτες επιλέγουν δραστηριότητες που σέβονται το περιβάλλον, όπως η παρατήρηση πουλιών, οι πεζοπορίες με οδηγούς φύσης ή οι οικο-τουριστικές εκδρομές. Με αυτόν τον τρόπο γνωρίζουν καλύτερα την τοπική πανίδα, ενώ παράλληλα ενισχύουν επιχειρήσεις που επενδύουν στη διατήρηση της βιοποικιλότητας. Ο υπεύθυνος τουρισμός μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στην προστασία των φυσικών οικοσυστημάτων, αρκεί να συνδυάζεται με ενημέρωση και σεβασμό.
Η πανίδα της Ελλάδας αποτελεί έναν πολύτιμο φυσικό θησαυρό που αξίζει την προσοχή και την προστασία όλων μας. Κάθε ζώο, από την πιο μικρή σαύρα μέχρι ένα δελφίνι ή μια θαλάσσια χελώνα, έχει τον δικό του ρόλο στη διατήρηση της ισορροπίας των οικοσυστημάτων. Ως επισκέπτες, μπορούμε να απολαμβάνουμε τη φύση χωρίς να την επιβαρύνουμε, αρκεί να σεβόμαστε τον χώρο των άγριων ζώων, να αποφεύγουμε κάθε παρέμβαση στη ζωή τους και να αφήνουμε πίσω μας μόνο όμορφες αναμνήσεις. Έτσι, οι επόμενες γενιές θα έχουν την ευκαιρία να γνωρίσουν την ίδια πλούσια και μοναδική πανίδα που κάνει την ελληνική φύση τόσο ξεχωριστή.
Τα λέμε στο επόμενο,
Yianlee_
