Η Yianlee διαβάζει Ιάπωνα συγγραφέα, θα έπρεπε να είναι ο τίτλος κανονικά! Δεν ξέρω γιατί, αλλά πάντα μου άρεσαν οι Ιάπωνες συγγραφείς, και κατά την γνώμη μου, ό,τι έχω διαβάσει, αποδίδεται πολύ άρτια στην ελληνική μετάφραση. Για αυτό και αποφάσισα να πάρω τα δύο πιο δημοφιλή λογοτεχνικά βιβλία από Ιάπωνες συγγραφείς, που είναι bestseller αυτό το καλοκαίρι. Σίγουρα θα τα έχεις ακούσει, ή θα έχεις χαζέψει τα εξώφυλλα τους σε κάποια βιτρίνα καταστήματος.
Η ιαπωνική λογοτεχνία γνωρίζει τα τελευταία χρόνια μια ιδιαίτερη άνθηση και στην Ελλάδα, κερδίζοντας ολοένα και περισσότερους αναγνώστες. Δεν είναι μόνο οι ιδιαίτερες ιστορίες που αφηγείται, αλλά κυρίως ο τρόπος με τον οποίο προσεγγίζει έννοιες όπως η ζωή, ο θάνατος, η μνήμη και το μυστήριο. Το φετινό καλοκαίρι με βρήκε να επιλέξω δύο βιβλία Ιαπώνων δημιουργών, τα οποία, αν και εντελώς διαφορετικά μεταξύ τους, κατάφεραν να με καθηλώσουν από την πρώτη μέχρι την τελευταία σελίδα. Πρόκειται για το «Το μαγικό φωτογραφείο του κυρίου Χικαράσακα» της Σανάκα Χιράγκι και το «Παράξενες εικόνες» του Ουκέτσου. Δύο βιβλία που δεν προσφέρουν απλώς μια όμορφη ιστορία, αλλά μια εμπειρία που συνεχίζει να σε απασχολεί και μετά το τέλος της ανάγνωσης.
Το μαγικό φωτογραφείο του κυρίου Χιρασάκα
Μετάφραση: Βίκη Τσιούστα, εκδ. Ίκαρος
Το πρώτο βιβλίο, «Το μαγικό φωτογραφείο του κυρίου Χιρασάκα», είναι από εκείνα τα μυθιστορήματα που δύσκολα μπορείς να περιγράψεις με μία μόνο λέξη. Είναι τρυφερό, συγκινητικό, φιλοσοφικό και ταυτόχρονα γεμάτο με μια διακριτική… μαγεία. Ένας ρομαντικά στοιχειωμένος διαλογισμός. Η Σανάκα Χιράγκι επιλέγει να αφηγηθεί τρεις διαφορετικές ιστορίες ανθρώπων που βρίσκονται στο κατώφλι ανάμεσα στη ζωή και τον θάνατο. Αντί όμως να εστιάσει στη θλίψη, επιλέγει να μιλήσει για τη συμφιλίωση με το παρελθόν, την αξία των αναμνήσεων και τη δύναμη της αποδοχής.
Το πιο ξεχωριστό στοιχείο του βιβλίου είναι το ίδιο το φωτογραφείο του κυρίου Χιρασάκα. Πρόκειται για έναν σχεδόν μαγικό χώρο, όπου οι άνθρωποι έχουν την ευκαιρία να επιλέξουν μία μόνο στιγμή της ζωής τους και να τη ζήσουν ξανά, όχι ως πρωταγωνιστές, αλλά ως θεατές. Να την παρατηρήσουν με καθαρό βλέμμα, απαλλαγμένοι από τις σκέψεις και τα συναισθήματα που είχαν όταν τη βίωσαν για πρώτη φορά.
Αυτό ήταν και το σημείο που με έκανε να σταματήσω για λίγο το διάβασμα και να αναρωτηθώ: αν μπορούσα να ξαναζήσω μία μόνο ημέρα της ζωής μου, ποια θα επέλεγα; Είναι μια ερώτηση που μοιάζει απλή, όμως κρύβει τεράστιο βάθος. Θα ήταν μια στιγμή επιτυχίας; Ένα ταξίδι; Ένα οικογενειακό τραπέζι; Ή μήπως μια εντελώς συνηθισμένη ημέρα, που σήμερα θα ήθελα να ζήσω ξανά επειδή τότε δεν είχα αντιληφθεί την αξία της;
Η Χιράγκι δεν προσπαθεί να δώσει απαντήσεις. Αντίθετα, αφήνει χώρο στον αναγνώστη να ανακαλύψει τις δικές του. Και αυτό είναι ίσως το μεγαλύτερο προτέρημα του βιβλίου. Δεν επιβάλλει συναισθήματα, αλλά τα γεννά, μέσα από απλές ιστορίες που θα μπορούσαν να ανήκουν στον καθένα μας.
Παράξενες εικόνες
Μετάφραση: Αντώνης Καλοκύρης, εκδ. Πατάκη
Αν το πρώτο βιβλίο κινείται σε ήρεμους και συναισθηματικούς ρυθμούς, το «Παράξενες εικόνες» του Ουκέτσου ακολουθεί την ακριβώς αντίθετη πορεία. Εδώ κυριαρχεί το μυστήριο, η αγωνία και η ανάγκη να ανακαλύψεις την αλήθεια πριν φτάσεις στην τελευταία σελίδα.
Ο ίδιος ο Ουκέτσου αποτελεί μία από τις πιο ιδιαίτερες περιπτώσεις της σύγχρονης ιαπωνικής δημιουργίας. Έγινε γνωστός μέσα από ιστορίες μυστηρίου που δημοσίευσε στο διαδίκτυο, ενώ παράλληλα ασχολείται και με τη μουσική. Παρά τη μεγάλη του επιτυχία, εξακολουθεί να κρατά κρυφή την πραγματική του ταυτότητα, εμφανιζόμενος δημόσια με χαρακτηριστική μάσκα και αλλοιωμένη φωνή. Η επιλογή αυτή έχει δημιουργήσει έναν ιδιαίτερο μύθο γύρω από το όνομά του, ο οποίος ταιριάζει απόλυτα με την ατμόσφαιρα των έργων του.
Στο «Παράξενες εικόνες», η ιστορία ξεκινά με μια σειρά από παράξενα σκίτσα που σχεδίασε μια γυναίκα λίγο πριν από τον θάνατό της. Αρχικά, οι εικόνες φαίνονται ασύνδετες. Όσο όμως προχωρά η αφήγηση, κάθε σκίτσο αποκαλύπτει ένα ακόμη κομμάτι ενός μεγαλύτερου παζλ. Πρόσωπα, γεγονότα και υποθέσεις αρχίζουν να συνδέονται μεταξύ τους, οδηγώντας τον αναγνώστη σε μια συνεχή προσπάθεια αποκρυπτογράφησης των στοιχείων.
Αυτό που ξεχώρισα περισσότερο είναι ότι οι εικόνες δεν λειτουργούν απλώς ως εικονογράφηση. Αποτελούν βασικό μέρος της αφήγησης. Ο αναγνώστης καλείται να τις παρατηρήσει, να τις αναλύσει και να αναζητήσει λεπτομέρειες που ίσως εξηγούν όσα δεν λένε οι λέξεις. Έτσι, η ανάγνωση μετατρέπεται σε μια διαδραστική εμπειρία, όπου νιώθεις να συμμετέχεις και εσύ στην έρευνα.
Παρότι τα δύο βιβλία ανήκουν σε διαφορετικά λογοτεχνικά είδη, έχουν κάτι κοινό: εμπιστεύονται τον αναγνώστη. Δεν του δίνουν όλες τις απαντήσεις έτοιμες. Του αφήνουν χώρο να σκεφτεί, να προβληματιστεί, να παρατηρήσει και να βγάλει τα δικά του συμπεράσματα. Και ίσως αυτή να είναι η μεγαλύτερη γοητεία της σύγχρονης ιαπωνικής λογοτεχνίας.
Για εμένα, αυτά ήταν τα δύο βιβλία που ξεχώρισαν στις φετινές καλοκαιρινές διακοπές. Το ένα με έκανε να κοιτάξω πίσω στις πιο σημαντικές στιγμές της ζωής μου και να αναρωτηθώ ποιες πραγματικά αξίζουν να κρατήσουμε. Το άλλο με προκάλεσε να παρατηρήσω κάθε λεπτομέρεια και να αμφισβητήσω όσα θεωρούσα δεδομένα μέχρι την τελευταία του σελίδα.
Αν αναζητάτε δύο βιβλία που ξεφεύγουν από τις συνηθισμένες αφηγήσεις, προσφέροντας διαφορετικές αλλά εξίσου έντονες αναγνωστικές εμπειρίες, τότε αυτά τα δύο ιαπωνικά μυθιστορήματα αξίζουν πραγματικά την προσοχή σας. Γιατί, τελικά, τα καλύτερα βιβλία είναι εκείνα που μένουν μαζί μας πολύ μετά το κλείσιμο τους.
Τα λέμε στο επόμενο,
Yianlee_
