Υπάρχουν μέρες που ξυπνάς καλά. Ίσως μάλιστα να έχεις ξυπνήσει με διάθεση να κάνεις πράγματα, να βγεις, να δουλέψεις, να συναντήσεις ανθρώπους, να απολαύσεις την ημέρα. Και μετά, χωρίς να έχει συμβεί κάτι πραγματικά σημαντικό, κάτι αλλάζει. Μια κουβέντα, ένα μήνυμα που άργησε, μια μικρή απογοήτευση ή ακόμη και… τίποτα συγκεκριμένο. Η διάθεσή σου πέφτει και ξαφνικά όλα μοιάζουν λίγο πιο βαριά.
Η κυκλοθυμία δεν χρειάζεται πάντα έναν μεγάλο λόγο για να εμφανιστεί. Μπορεί να είναι εκείνη η απότομη μετατόπιση από το «σήμερα είμαι υπέροχα» στο «δεν έχω όρεξη για τίποτα». Και το παράξενο είναι πως, όταν αλλάξει η διάθεσή σου, δεν αλλάζει μόνο το πώς αισθάνεσαι. Αλλάζει και ο τρόπος που βλέπεις ολόκληρη την ημέρα.
Μια κακή διάθεση που γίνεται φίλτρο
Όταν είμαστε πεσμένοι, ακόμη και τα ουδέτερα πράγματα μπορούν να αποκτήσουν αρνητικό χρώμα. Ένα σχόλιο, που υπό άλλες συνθήκες θα προσπερνούσαμε ,μπορεί να μας ενοχλήσει. Μια μικρή καθυστέρηση μπορεί να μοιάζει με απόρριψη. Μια δουλειά που κανονικά θα τελειώναμε εύκολα ξαφνικά φαίνεται βουνό.
Δεν σημαίνει απαραίτητα ότι όλα γύρω μας έγιναν χειρότερα. Απλώς τα κοιτάζουμε μέσα από διαφορετικό συναισθηματικό φίλτρο.
Και κάπου εκεί ξεκινά ένας μικρός φαύλος κύκλος: η πεσμένη διάθεση επηρεάζει τις σκέψεις μας, οι σκέψεις μας επηρεάζουν τη συμπεριφορά μας και η συμπεριφορά μας μπορεί να δημιουργήσει ακόμη περισσότερους λόγους για να αισθανθούμε άσχημα.
Από το «δεν έχω διάθεση» στο «δεν θέλω να δω κανέναν»
Το πιο ύπουλο κομμάτι είναι ότι η κυκλοθυμία μπορεί να επηρεάσει ακόμη και τον τρόπο που σχετιζόμαστε με τους άλλους. Μπορεί να θέλουμε ξαφνικά να απομονωθούμε, να μην απαντήσουμε σε μηνύματα ή να ακυρώσουμε σχέδια που λίγες ώρες πριν περιμέναμε με χαρά.
Και φυσικά, οι άνθρωποι γύρω μας δεν γνωρίζουν πάντα τι συμβαίνει μέσα μας. Έτσι, η σιωπή μπορεί να παρερμηνευτεί, μια απότομη απάντηση μπορεί να πληγώσει κάποιον και μια όμορφη μέρα μπορεί να καταλήξει σε μια άσχημη παρεξήγηση.
Το δύσκολο είναι πως, όταν περάσει η ένταση, μπορεί να αναρωτηθούμε: «Γιατί το έκανα αυτό; Γιατί με επηρέασε τόσο;»
Δεν φταίει πάντα η ημέρα
Ίσως ένα από τα σημαντικότερα πράγματα που μπορούμε να μάθουμε είναι να μην εμπιστευόμαστε απόλυτα κάθε σκέψη που γεννιέται μέσα σε μια κακή στιγμή.
Όταν είμαστε φορτισμένοι, ο εγκέφαλός μας αναζητά εξηγήσεις. Και πολλές φορές βρίσκει τις πιο απαισιόδοξες. «Δεν με υπολογίζουν», «όλα πάνε στραβά», «δεν θα τα καταφέρω», «κανείς δεν με καταλαβαίνει».
Μπορεί όμως η αλήθεια να είναι πολύ πιο απλή: απλώς σήμερα δεν είμαστε στα καλύτερά μας.
Και αυτό επιτρέπεται.
Μπορείς να μη σώσεις τη μέρα σου
Έχουμε μάθει να αντιμετωπίζουμε κάθε κακή διάθεση σαν κάτι που πρέπει αμέσως να διορθώσουμε. Να γίνουμε παραγωγικοί, να χαμογελάσουμε, να «ανεβάσουμε» τον εαυτό μας. Όμως μερικές φορές το πιο υγιές πράγμα δεν είναι να προσπαθήσουμε να κάνουμε τη μέρα τέλεια.
Είναι να της επιτρέψουμε να είναι απλώς… μέτρια.
Να κάνουμε ένα βήμα πίσω. Να μην πάρουμε σημαντικές αποφάσεις πάνω στα νεύρα μας. Να μην ανοίξουμε έναν καβγά επειδή εκείνη τη στιγμή όλα μας φαίνονται λάθος. Να φάμε κάτι, να κοιμηθούμε, να βγούμε λίγο έξω, να ακούσουμε μουσική ή απλώς να αφήσουμε τον χρόνο να περάσει.
Γιατί η διάθεση είναι μεταβλητή. Αυτό που αισθανόμαστε στις οκτώ το βράδυ δεν είναι απαραίτητα αυτό που θα αισθανόμαστε αύριο το πρωί.
Και αν αυτό γίνεται συνέχεια;
Είναι σημαντικό να ξεχωρίζουμε τις φυσιολογικές διακυμάνσεις της διάθεσης από επίμονες ή έντονες μεταβολές που επηρεάζουν σημαντικά την καθημερινότητα, τις σχέσεις, την εργασία ή τον ύπνο. Αν οι εναλλαγές είναι συχνές, έντονες ή δύσκολα διαχειρίσιμες, η συζήτηση με έναν επαγγελματία ψυχικής υγείας μπορεί να βοηθήσει ουσιαστικά.
Γιατί δεν χρειάζεται να περιμένεις μέχρι να «μην αντέχεις άλλο» για να ζητήσεις βοήθεια.
Και ίσως τελικά το ζητούμενο δεν είναι να έχουμε πάντα καλή διάθεση. Είναι να μπορούμε να αναγνωρίζουμε τη στιγμή που η διάθεσή μας παίρνει το τιμόνι και να της λέμε, ήρεμα: «Σε βλέπω. Αλλά δεν θα αποφασίσεις εσύ για όλα σήμερα».
xoxo LilaLounAr.T
