Πώς συνδέεται η πανδημία με την προ κορονοϊού παγκόσμια ιστορία;
Πηγή εικόνας: pinterest.com

Πέρα από τον πλούτο της ελληνικής γλώσσας, πρέπει να είμαστε περήφανοι για την ζωντάνια και την οργανικότητά της. Στο παρόν κείμενο θα θίξω ζητήματα ελευθερίας που τέθηκαν κατά την πανδημία. Ελευθερία, λοιπόν, ετυμολογικά σημαίνει πορεύομαι προς τα εκεί που αγαπώ, εκεί που είμαι ερωτευμένος. Προέρχεται από το «ελεύσομαι» και το «έρως» και ακριβώς εδώ φανερώνεται στα ελληνικά η ζωντάνια των εννοιών. Την λέξη αυτή αναθεωρήσαμε πολλάκις και σήμερα κάποιοι από εμάς την θυσιάσαμε με απογοήτευση στο βωμό του φονικού ιού.

Οι δύο παράλληλοι κόσμοι μας

Αδιαμφισβήτητα, ζούμε στο παρελθόν νομίζοντας ότι εκεί θα επιστρέψουμε, ζώντας όμως στο τώρα που δεν έχει ουδεμία σχέση με αυτό. Βλέπουμε ταινίες για το παρελθόν και μόλις κλείσουμε την τηλεόραση επιστρέφουμε με βιαιότητα στο παρόν. Ζούμε σε δύο παράλληλους κόσμους και έχουμε περιπέσει σε μία γνωστική ασυμφωνία εσωτερικά και εξωτερικά. Κατά την πανδημία, βρεθήκαμε σε αυτή την απόλυτη σύγχυση, μέσα στην οποία ο χρόνος τρέχει αλλά παράλληλα φαντάζει απόλυτα κολλημένος.

Πού θα καταλήξω;

Μέσα σε αυτή την σχιζοφρένεια, η κοινωνική παθογένεια έχει χτυπήσει κόκκινο. Βιώνουμε μία ραγδαία αφαίρεση των δικαιωμάτων μας. Ιδιαίτερα εμείς οι Έλληνες αυτή την καταπάτηση τα τελευταία 10 χρόνια την νιώσαμε στο πετσί μας, με όλη την τραγική ιστορία των μνημονίων. Για εμάς, η καταπάτηση των δικαιωμάτων μας κλιμακώνεται, επιταχύνεται και νομίζουμε όλοι πως δεν έχει τελειωμό. Για τους άλλους λαούς δεν είναι έτσι τα πράγματα. Η Ελλάδα ήταν, είναι και θα είναι ένα ακραίο παράδειγμα. Έχουμε υπάρξει ουκ ολίγες φορές πειραματόζωα ενός παγκόσμιου σκηνικού. Ακόμα και ιστορικά, το πρώτο πείραμα διχοτόμησης του κόσμου, το έζησε η Ελλάδα με τον εμφύλιο. Είμαστε σαν ένα show case. Η Ελλάδα ιστορικά ήταν στο στόχαστρο πάντοτε, όπως συμβαίνει και τώρα.

Τι μας μαθαίνει ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος;

Δεν θέλω να ξεφύγω από το θέμα μου. Αλλά δεν μπορεί να βγει από το μυαλό μου η ιστορία του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Και πιο συγκεκριμένα, η ιστορία που βίωσε ένα τμήμα του γερμανικού λαού, γιατί Γερμανοί ήταν και οι Εβραίοι πολίτες, όταν πήρε την εξουσία ο Χίτλερ. Και δεν μιλάω για το περιεχόμενο, αλλά για την μεθοδολογία αυτής της εξουσίας. Κάθε μέρα είναι όλο και πιο εμφανής αυτή η μεθοδολογία αφαίρεσης δικαιωμάτων και πονάει όλο και περισσότερο. Γνωρίζω, φυσικά – και ας μιλήσουμε ειλικρινά στο σημείο αυτό – ότι φιλοσοφικά ανέκαθεν ήμασταν ανελεύθερες κοινωνίες με κάποια βασικά δικαιώματα, αλλά τώρα έχει ξεφύγει η κατάσταση.

Τι συμβαίνει με τα δικαιώματα;

Τα δικαιώματα έχουν το εξής πρόβλημα: κάποια στιγμή μπορούν να μας τα πάρουν. Δεν θέλω να πάει το μυαλό μας σε θεωρίες συνωμοσίας σε καμία των περιπτώσεων. Για να έχετε διαβάσει όλα τα προαναφερθέντα, θέλω πραγματικά να πιστεύω πως εσείς εκεί έξω είστε αντικειμενικοί κριτές της ιστορίας, ή τέλος πάντων προσπαθείτε να είστε. Πρωτίστως, αυτό που ζούμε σήμερα είναι “οικονομικό” πρόβλημα αν με ρωτάτε. Είτε μιλάμε για πολιτική, είτε για δικαιώματα, είτε για την πανδημία.

Πώς μπορούμε να κινηθούμε;

Το έχω πει πάμπολλες φορές. Η λύση είναι να ακολουθούμε τους έχοντες γνώση και εμπειρία. Γιατί εμείς ως τώρα έχουμε πέσει θύματα του συστήματος. Έχουμε όλοι υπάρξει “useful idiots” του συστήματος, το οποίο γέννησε το γνωστό “πρέπει να κάνεις πόλεμο για να έχεις ειρήνη”. Τα όπλα μας είναι η γνώση και η εμπειρία, αγαπητοί μου αναγνώστες. Να μάθουμε ξένες γλώσσες, άλλες κουλτούρες, να ξεφύγουμε από το τελετουργικό της καθημερινής παραγνώρισης. Να ανασκευάσουμε, ακριβώς, αυτή την παραγνώριση στην οποία μας οδήγησαν τα στερεότυπα, οι κοινές παραδοχές. Και μόνο εφόσον τοποθετείται κανείς έξω από την σφαίρα του αυτονόητου, έξω από το πεδίο του “γυμνού οφθαλμού”, μπορεί να αρθρώσει όχι αναγκαστικά μια διαφορετική επιχειρηματολογία ή μια ενάντια στην προφάνεια απόδειξη, αλλά να οργανώσει ένα διαφορετικό πεδίο ορατότητας των προβλημάτων.

Αλήθεια και πλάνη

Μολονότι όλοι είμαστε διαποτισμένοι από την αλήθεια (και την πλάνη) του προφανούς, διαθέτουμε ακόμη την ικανότητα να διακρίνουμε το πραγματικό, το αντικειμενικό. Αυτή η ικανότητα είναι πανίσχυρη και απαραβίαστη. Είναι κάτι δικό μας, το οποίο το κατέχουμε σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό από τις δήθεν ελευθερίες μας. Ας κρατήσουμε αυτό το τελευταίο καλά διατυπωμένο στο μυαλό μας και ας μάθουμε επιτέλους να πορευόμαστε με αυτό. Ό,τι μας χαρίζεται με ευκολία, εύκολα καταπατάται και αποστερείται. Ό,τι, όμως, άνηκε ανέκαθεν σε εμάς, δεν μπορεί κανένας να μας το πάρει πίσω. Αυτό το μοναδικό πράγμα που μας ανήκει δεν ήταν ποτέ τα δικαιώματα και οι ελευθερίες μας και το διαπιστώσαμε καλά μέσα στην πανδημία, που μέχρι και το οξυγόνο μας αποστέρησαν. Μας φόρεσαν μάσκες και μας καταπάτησαν την πιο αυτονόητη βιολογική ανάγκη μας. Μας έπνιξαν, μας έκοψαν την ανάσα, κυριολεκτικά και μεταφορικά και μόνο έτσι καταλάβαμε πως είμαστε απλώς ορθόδοξα υποκείμενα ενός ορθόδοξου συστήματος.

Αντί συμπερασμάτων…

Τι μας απέμεινε, ρωτώ εγώ. Η γνώση και η εμπειρία. Και έτσι επιστρέφω εκεί που άρχισα, εκεί που ξεκινά και τελειώνει όλο το παιχνίδι του συστήματος. Γιατί μπορεί να είμαστε πειραματόζωα από όταν μας βάφτισαν δυτική κοινωνία και μας φόρεσαν περήφανα αυτόν τον τίτλο, όμως, έχουμε ακόμα ελπίδες να μορφωθούμε και να ξυπνήσουμε. Η ιστορία δεν λέει ποτέ ψέματα. Με την ίδια μεθοδολογία που καταπατούνταν τα δικαιώματα όλων μας από τους ισχυρούς τότε, καταπατούνται και τώρα. Η μεθοδολογία είναι ίδια, τοποθετημένη σε μία άλλη εποχή. Όμως, έχοντας ως γνώμονα την πανδημία, οι πραγματικότητες εύκολα συγχέονται διά γυμνού οφθαλμού. Έξω από την σφαίρα της πλάνης αυτής, όμως, πώς θα μας χειραγωγήσουν; Αντί συμπερασμάτων, σας αφήνω σαν τροφή για σκέψη αυτή την ερώτηση…


Παρόμοια άρθρα:

Ακολουθήστε τις σελίδες μας σε FacebookInstagram και Spotify για περισσότερη έμπνευση.

Giving Sight by Beasty Press // Giving Sight The Project